Als iemand te lang onder invloed van negatieve stress komt te staan kan dit zich uiten in diverse ziektes. De twee meest bekende stressgerelateerde ziektes zijn overspannenheid en burn-out. Herkenning van stressgerelateerde symptomen kan bijdragen aan het voorkomen van overspannenheid en burn-out.

De termen overspannenheid en burn-out worden vaak door elkaar gebruikt. Er is echter een groot verschil.

Overspannenheid is vaak gerelateerd aan een of meerdere specifieke situatie(s). Er is meestal een specifieke oorzaak of oorzaken voor de stress en als deze oorzaak of oorzaken zijn weggenomen, zal de persoon redelijk snel (vaak na een paar weken rust) herstellen. Overspannenheid is vaak van relatief korte duur. Ondanks het feit dat een persoon veel spanningsklachten ervaart, heeft deze persoon vaak nog wel energie over voor andere zaken die niet gerelateerd zijn aan de bron van de stress.

Stress en overspannenheid hebben betrekking op het gegeven: te veel (overvragen van de belastbaarheid van een persoon).

Als de oorzaak van de klachten en de daadwekelijke klachten lang aanhouden en een persoon volledig (fysiek en mentaal) uitgeput is geraakt, is er sprake van een burn-out (letterlijk vertaald opgebrand).
Vaak vergelijkt men dit met een elastiekje. Als je het lang uit elkaar trekt (onder spanning/stress staan), zal het uiteindelijk breken. Op dat moment is alle kracht en energie eruit (burn-out).

Burn-out heeft betrekking op het gegeven: te weinig (energie om zaken nog op te pakken).

Gelukkig kan men wel herstellen van een burn-out, alleen dit duurt langer (maanden) dan bij overspannenheid.

De oorzaken van overspannenheid of burn-out zijn grotendeels individueel gebonden. Waarom krijgt de een bij bijvoorbeeld hectische werkomstandigheden spanningsklachten en leeft de ander er juist van op? Dit heeft met tal van individuele factoren zoals karakter, vaardigheden, intellect, verantwoordelijkheid, regelmogelijkheden, enzovoorts, te maken.

Signalen dat uw medewerker een burn-out heeft kunnen zijn:

  • Het gevoel bij de medewerker dat iedere dag een slechte dag is;
  • Het verzorgen van de huishouding en/of het uitvoeren van de werktaken voelen als een totale verspilling van energie;
  • De medewerker voelt zich de hele tijd uitgeput;
  • Het merendeel van de dag besteedt uw medewerker tijd aan taken die hij of zij of als enorm geestdodend of als compleet overweldigend ervaart;
  • De medewerker heeft het gevoel dat niets wat hij of zij doet een toegevoegde waarde heeft of gewaardeerd wordt.

De negatieve effecten van burn-out hebben invloed op alle aspecten in het leven, dus niet alleen werk of sociaal leven, maar het totaal.

Er zijn veel oorzaken voor burn-out. Vaak ligt een deel van de oorzaak in een werksituatie. Maar er is meer, ook bij burn-out spelen de leefstijl en het karakter van iemand een belangrijke rol. Globaal genomen kunnen onder andere de volgende factoren een rol spelen:

  • Het gevoel weinig of geen controle op het werk te hebben;
  • Gebrek aan erkenning en waardering door leidinggevende en collega’s;
  • Onduidelijke of te veeleisende functieverwachtingen;
  • Het verrichten van eentonig en niet uitdagend werk (ook te weinig prikkels kunnen namelijk stress veroorzaken, de bore-out als variatie op burn-out);
  • Werken in een chaotische werkomgeving met hoge werkdruk als cultuur.

Leefstijlgerelateerde oorzaken van burn-out kunnen onder andere zijn:

  • Te veel werken zonder genoeg tijd te nemen voor ontspanning en sociale contacten;
  • In een rol terecht komen waarbij te veel van uw medewerker verwacht wordt door te veel mensen in zijn of haar omgeving;
  • Te veel verantwoordelijkheden nemen, zonder het inschakelen van hulp van anderen;
  • Ongezond eten en drinken;
  • Te weinig slapen;
  • Gebrek aan een sociaal netwerk (isolement).

Karaktereigenschappen die kunnen bijdragen aan een burn-out zijn onder andere:

  • Perfectionistische persoonlijkheid, niets is ooit goed genoeg;
  • Pessimistische kijk op zichzelf en de wereld;
  • De drang om alles onder controle te moeten hebben, de vaardigheid van delegeren ontbreekt;
  • Zeer ambitieus.

De meest effectieve manier om een werkgerelateerde burn-out aan te pakken is stoppen met wat men deed en wat anders gaan doen. Dit kan betekenen: een andere werkgever, een andere functie of zelfs een hele nieuwe carrière. Dit is echter in de praktijk niet altijd direct een optie.

Het is belangrijk dat u als werkgever samen met uw medewerker naar een oplossing zoekt. Dit kan bijvoorbeeld door de balans tussen werkbelasting (taken, verantwoordelijkheden, targets, hoeveelheid werk enzovoorts) en belastbaarheid (gezondheid, intellectuele vermogens, vaardigheden enzovoorts) van uw personeel.

Antistresscentrum Burn-out

Antistresscentrum (blokjes)